Dry January: waarom alcoholvrij bier beter wordt

Misschien doe je aan Dry January, misschien ben je er halverwege mee gestopt. Misschien drink je sowieso minder vaak alcohol, of doe je aan ‘zebra striping’. Feit is dat het drinken van alcoholvrij of -arm bier anno 2026 heen straf is. Er is keuze uit talloze biertypes, en ondanks dat je de smaakversterkende rol van alcohol mist, smaakt het gewoon lekker. Dat was 15 jaar geleden wel anders. Alcoholvrij bier smaakte bij lange na niet zo goed, en dat hield veel bierliefhebbers tegen. Wat is er in die 15 jaar gebeurd?

Hoe alcohol ontstaat

Alcohol is een natuurlijke stof die ontstaat als gistcellen suiker tegenkomen, en zich ermee voeden. Deze gistcellen zetten die suiker om in koolzuurgas en alcohol – zo simpel is het. Grappig genoeg weten we dat pas sinds 1876, toen Louis Pasteur dit ‘geheim’ ontrafelde. Grappig, want bier brouwen doet de mens al meer dan 14.000 jaar!

Duizenden jaren wist de brouwer dus niet precies wat er gebeurde – en dat gold ook voor wijnmakers en distillateurs. Met de ontdekking van Pasteur en de wetenschappers na hem, kreeg de brouwer eindelijk compleet vat op het brouwproces. Men ontdekte ook hoe je speciale giststammen moest isoleren en opkweken, waarmee je eindelijk nauwkeurig kon voorspellen wat het eindresultaat was. Want er zijn tal van gistsoorten, en niet elke soort geeft een aangename smaak en/ of geur. Vrijwel elke brouwerij heeft tegenwoordig een eigen, unieke giststam. Kleinere brouwers kopen hun gist in bij speciale leveranciers – het geeft geen ‘unieke’ smaak, maar werkt perfect.

Hoe je bier zonder alcohol krijgt

Zonder gist krijg je geen alcohol, maar ook geen smakelijk product. De eerste alcoholvrije bieren werden gemaakt met giststammen die als het ware een dwangbuis kregen aangetrokken: ze maakten vrij weinig alcohol aan, maar tegelijkertijd maakten ze ook veel minder aangename aroma’s aan. Het eindproduct bleef daarmee ver verwijderd van wat bier hoort te zijn: een aangename, verkwikkende drank. Het was bijna onaangenaam om te drinken, en populair werd het niet echt.

Brouwers zijn innovatief, en wilden de liefhebber die niet altijd alcohol hoeft tóch bedienen met bier. Zo ontstonden twee nieuwe technieken, die een veel beter resultaat haven. Met filtratie kun je een groot deel van de alcohol uit het bier halen, en verdwijnen er weliswaar ook aroma’s – maar dat valt te overzien. De nieuwste techniek, ‘vacuümdistillatie’, is nog revolutionairder én beter. Alcohol ‘verdwijnt’ tot enkele honderdste procenten achter de komma, en de aroma’s worden apart afgevangen en

terug in het bier gestopt. Het geeft je de complete drink- en smaakervaring, vrijwel zonder alcohol.

Het vacuüm is nodig om de temperatuur waarop alcohol verdampt te verlagen. Normaal gebeurt dat op 78°C, maar bij temperatuur zou het bier volledig van smaak en kleur veranderen. Door het vacuüm verdampt de alcohol al veel eerder en veranderen kleur, smaak en geur verder niet. Mooi hè, die natuur!

Overigens: alcoholloos is onmogelijk. Wist je dat een stuk rijp fruit (waar natuurlijk altijd fruitsuikers inzitten) al gauw 0,3% tot 0,4% alcohol bevat, en dat dit ook geldt voor vruchtensap, yoghurt en zelfs brood? Het is zo weinig dat je er niets van merkt! En wist je dat jij zelf nu ook alcohol maakt? Dagelijks krijg je suiker binnen door je eten en drinken, en in jouw lichaam wonen ook gistcellen, en die doen hun werk. Jouw lichaam merkt daar niets van – het is er nu eenmaal.

De Top-vijf alcoholvrij van Bierambassadeur Rick Kempen

1. ’s Werelds eerste alcoholvrije trappist: Nillis, van La Trappe, is het best te omschrijven als een alcoholvrije dubbel. Rick: “Zo gaaf om de traditie van trappistenbier, waar smaak, kwaliteit en authenticiteit centraal staan, te zien samenvallen met de veranderende consument. Hier proef je de stilte, zonder alcohol!”

2. “Ik houd erg van IPA, die rijke geuren van fruit of versgemaaid gras in combinatie met die frisbittere smaak – heerlijk! Maar ook ik wil wel eens alcoholvrij genieten”, zegt Rick. Hij pakt dan graag de alcoholarme Bird of Prey van Uiltje.

3. Onze Bierambassadeur is ook groot liefhebben van pils, en Jever is zijn lievelingsbier. Die heeft ook een alcoholarme variant: Jever Fun. Die is helemaal speciaal: niet alleen knetterstrak gehopt, maar ook nog eens suikervrij en met slechts 16 kCal per 100 ml!

4. “Het hele jaar door drink ik Hefeweizen, dat romige en frisse Duitse tarwebier. Die pionierden ook met alcoholarm bier, met groot succes!” Rick kiest dan Alcoholarm Hefeweizen van Weihenstephan.

5. Als laatste in zijn top-5 kiest Rick voor een New England IPA van BrewDog, de Haze Jane alcohol free. “Heerlijk, wel die fruitgeuren en een sappig mondgevoel, met veel minder bitterheid. Smakelijk alcoholvrij genieten is nog nooit zo gemakkelijk geweest!”